Mga Pagbabago: Noon at Ngayon

Marami nang pagbabagong nagaganap sa ating mundo. Ang mga bansa na nabubuhay sa makalumang pamamaraan ay unti-unti nang nagiging makabago. Nagkaroon din ng pagbabago sa sistema ng transportasyon at pamamaraan ng pakikipagtalastasan o komunikasyon. Ang mga pagbabagong ito ay may malaking kaugnayan sa kinagisnang kaugalian.

Ayon sa aklat na ang Pilipino at ang Kasaysayan ng mga Bansang Asyano noong 1991, sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan ng bawat bansa sa mga karatig-bansa, ang mga kaugalian, paniniwala at tradisyon na pamana ng nakaraan ay unti-unting binabago ng panahon. Isa sa mga pagbabagong ito ang pagbabago sa katayuan ng mga babae sa lipunan. Ang mga kababaihan noon ay karaniwan lamang na nasa tahanan at ang kanilang mundo ay umiikot sa mga gawaing bahay tulad ng paglilinis,pagluluto paglalaba at pamamalantsa.Wala silang karapatan na  makatuntong sa paaralan at magkaroon ng edukasyon. Kakaunti ang mga hanapbuhay o trabaho na inilalaan para sa kanila, gayundin ang mga karapatan nila bilang tao na naaayon sa batas. Ngayon, nagkaroon na sila ng karapatan na makapag-aral. Nabuksan na rin sa kanila ang daan upang magampanan ang iba’t-ibang uri ng gawain o hanapbuhay na dati rati ay mga lalaki lamang ang siyang gumagawa.Nabigyan rin sila ng pamahalaan ng mga karapatan bilang bahagi ng lipunan. Malaya na rin silang bumoto ng mga taong dapat manungkulan sa bayan.

Ayon sa nasabing website na https://camillegatbunton.wordpress.com kasabay ng mga pagbabagong nagaganap sa daigdig ay unti-unti na ring nababago ang ating lipunan. Noon, ang lipunan ay maituturing simple lamang, may sapat na kabuhayan ang bawat isa at maayos ang komunikasyon. Ang mga tao ay may magandang samahan, pagmamalasakit, pagmamahalan at may respeto at paggalang sa bawat isa. Ngayon, ang ating lipunan ay puno na ng iba’t-ibang pangyayari na nagpapasakit sa ulo ng bawat isa. Nariyan ang sari-saring polusyon, pagbabago sa klima gawa ng mga maling aksyon ng mga maling tao. Nariyan din ang mga trahedya, krimen dahil sa hindi pagkakuntento ng mg tao. Sa simpleng problema sa pera, nandyan na ang pagnanakaw at pagpatay. Ang lipunan natin ngayon ay masasabing binago na ng mahabang panahon. Ang dating kapaligiran na puno ng mga puno at halaman na nagpapaganda ngayon,ay wala na. Napalitan na ito ng mga malalaking gusali tulad ng mga malls, resorts at iba pa. Maganda man sa paningin ang mga pagbabagong nangyari sa ating lipunan ngunit ito’y walang magandang epekto sa ating kalikasan.

Batay sa website na www.scribd.com, sa ating panahon ngayon, kapansin-pansin ang pag-unlad ng paraan ng pamumuhay na ating tinatamasa kumpara sa ating mga ninuno. Hindi maitatanggi na kalimitan sa mga pagbabagong ito ay bunga ng modernong teknolohiya. Sa simula ay sapat ito at kuntento tayo sa biyayang dulot nito sa ating buhay subalit sa paglipas ng panahon dumarami ang ating mga pangangailangan. Ito ang naging dahilan upang umisip ng paraan ang tao kung paano matutugunan ang mga pangangailangang ito. Sa tulong ng makabagong siyensiya at teknolohiya, nagbago ang pamamaraan ng ating buhay pati na rin ang ating kapaligiran. Nakapaglalakbay ang tao sa kalawakan at narating din ang ilalim ngkaragatan. Sa isang saglit, agad naipararating ang mga kaganapan saan mang sulok ng mundo sa pamamagitan ng internet at satellite. Kung ating nanaisin ay maaari tayong makipag-ugnayan sa taong nais nating makausap dahil mayroon na ngayong cellphone. Iba’t ibang gamot na panlunas sa mga nakamamatay na karamdaman ang nalikha dahil sa makabagong teknolohiya. Dahil din sa agham at teknolohiya kung bakit umunlad ang mga industriya na lumilikha ng ibat’ibang gamit sa paghahanapbuhay at lumikha din ito ng mga trabaho para sa maraming tao. Ang pagsulong ng makabagong teknolohiya ay may maraming benepisyong naidudulot sa tao na kung saan maaaring magdulot ng ating kaunlaran.

Hindi nga maikakaila na napakalaki na nang pagbabago’t pagkakaiba noon at ngayon. At sa darating pang mga panahon ay marami pa ang magaganap na pagbabago. Kung kailangan nating sumabay sa pagbabago at agos ng panahon ay hindi natin masasabi dahil maraming pagbabago ang hindi angkop sa nais nating mangyari datapwat tutol man tayo dito ay wala tayong magawa. Walang permanenteng bagay dito sa mundo kundi ang pagbabago.

Ang Nakakubling Yaman ng Bayan ng Alegria

Ang bayan ng Alegria ay isa sa mga bayan sa lalawigan ng Cebu na matatagpuan sa rehiyon ng timog-silangang Visayas. Ang bayang ito ay napapaligiran ng Badian sa hilaga at Dalaguete naman sa silangan. Ito ay binubuo ng siyam na barangay at ayon sa sensus noong taong 2015, ang bayang ito ay may 23,300 na dami ng populasyon.

Nakasaad sa blog ng Cebu-bluewater na noong taong 1850 kung kailan nasakop ng mga Espanyol ang lugar na ito, hindi pa Alegria ang tawag sa lugar na ito sa halip ito ay tinawag nilang “Tuburan” na nangangahulugang batis dahil ang lugar na ito ay mayaman sa mga batis. Nabanggit din dito na ang bayang ito ay dating parte ng bayan ng Malabuyoc ngunit noong Enero 31, 1850 ang mga mamamayan ng Tuburan ay humingi ng petisyon upang mahiwalay sa dati nitong bayan na siya namang tinugunan ng mga lider ng Malabuyoc na naging daan upang tuluyan itong maging isang bayan. Ngunit noong ika-25 ng Setyembre sa taong 1850 napagdesisyunan na palitan ang pangalan nito bilang Alegria upang maiwasan ang pagkalito nito sa iba pang Tuburan na matatagpuan sa Balamban at Bago. Makalipas ang apat na taon mula sa pagiging Alegria nito inirekomenda ng pari ng simbahan sa Malabuyoc ang pagkakaroon ng sariling simbahan ang bayan ng Alegria noong ika-9 ng Agosto na tinugunan naman at naisakatuparan makalipas ang halos dalawang taon.

        Hindi lamang mayaman sa kasaysayan ang Alegria dahil mayaman din ito sa pangkabuhayan. Sa katunayan ang bayang ito ay ika-apat sa may mataas na kita sa buong bayan sa lalawigan ng Cebu batay pa rin sa blog ng Cebu-bluewater. Nakasaad din dito na isa sa pangunahing hanap-buhay dito ay pagsasaka at pagtatanim ng mga niyog, palay, mais, kamote at iba pang mga pangunahing pagkain na kanilang kinakain o di kaya’y ibinibenta nila sa pamilihan. Hindi lamang matatabang lupa na maaaring pagtaniman ang matatagpuan dito dahil pinagpala rin ito ng dagat na mayaman sa iba’t-ibang isda at iba pang yamang-dagat. Maliban sa pagsasaka at pangingisda, isa pang hanapbuhay nila ang paggawa ng iba’t-ibang produkto mula sa kawayan tulad ng paghahabi ng basket, sumbrero at iba pa na kanilang ibinibenta sa loob at labas ng bansa.

Ang Alegria ay isa rin sa mga dinarayong lugar sa Cebu upang pasyalan at pagbakasyunan dahil sa taglay nitong magagandang tanawin at mga natural at sariwang batis, talon at iba pang pasyalan. Isa sa magagandang pasyalan dito ay ang St. Francis Xavier Parish. Ayon kay Rjay Reyes (2015), ang estrukturang ito ay naitayo noong Marso 13, 1857 bilang pagkilala sa patron ng bayang ito na si St. Francis Xavier. Ito rin ay pinaniniwalaang huling balwarte ng mga Hapon noong World War II. At nakasaad sa kanyang blog na sa harap ng simbahang ito makikita ang Bantayan sa Hari na isa ring makasaysayang estruktura sa Alegria. Mayroong museum ding matatagpuan ditto kung saan ang ma sinaunang kagamitan na nahanap sa Kambulakan cave noong 1999 ay makikita. Bukod sa Kambulakan cave, matatagpuan din sa Alegria ang Salay cave at Cambusay cave. Ayon kay Christian Vncent Literatus (2015), ang Cambusay cave ay nagmula sa salitang “Busay” na nangangahulugang talon dahil sa loob ng kwebang ito ay may parang tumigas na talon na gawa sa talactites na makikita. Bukod sa mga kweba, ang lugar na ito ay mayaman din sa mga batis at talon tulad na lamang ng Cambais falls, Cancalanog falls, Montpeller falls at Kawa-kawa falls. Bukod sa mga natural na tanawin dito, may mga iba’t-ibang resort din na maaaring tuluyan tulad na lamang ng Batong Malunhau Beach resort na matatagpuan sa barangay ng Madridejos at Costa deLeticia Resort and Spa.

Kaugnay ng mga biyayang natatanggap ng mga taga-Alegria, ipinagdiriwang nila tuwing ika-2 ng Disyembre ang “Kawayan Festival” kasabay ng pyesta ng kanilang bayan upang magbigay puri at pasasalamat sa kanilang patron na si St. Francis Xavier. Ipinagdiriwang nila ito sa pamamagitan ng pagkakaroon ng “street dance” kasama ang pagpapakita ng kanilang mga gawang produkto mula sa kawayan.

Ilan lamang iyan sa mga magagandang yaman sa bayan ng Alegria. Karamihan sa mga ito ay hindi pa gaanong nadidiskubre ng mga hindi lokal na tao dahil ang bayan ng Alegria ay isang nakakubling yaman sa Pilipinas.

ATING YAMAN

                 Ang bansang Pilipinas ay maituturing na mapalad sapagkat binigyan at pinagkalooban ito ng malikhain at masaganang lupain. Ang bansang Pilipinas ay isang bansang agrikultural at nangangahulugan ito na higit sa walumpong bahagdan ng pilipino ay ang ikinakabuhay at umaasa sa pagsasaka.

                  Bigas ang maituturing na pangunahing pagkain ng mga tao. at hindi lang bigas nandyan rin ang mais na ipinanghahalili bilang pangunahing pagkain kasi ito rin ay katumbas ng bigas. Ang Bisayas, Cagayan at Mindanao ang mga pangunahing tagaprodyus ng mais. Ang mga kapatagan naman ay itinuturing namang kaban ng bigas ng pilipinas dahil dito nagmumula ang pinakamaramit pinakamalaking ani ng bigas sa buong bansa.

                  Ngunit maliban rin sa bigas at mais, marami ring tanim na puno tulad ng niyog, manga at iba pa. Ito rin ang dahilan kung bakit kasama tayo sa mga nangunguna sa pagluluwas ng kopra at langis. Hindi lang rin pangbaybayin ang yaman ng pinas mayaman rin ang pilipinas sa mga anyong tubig at sa mga yamang tubig tulad ng Spratley Island na ngayon ay pinagaawayan ng dalawang bansa dahil sa tanging yaman meron ito. Kabilang din ang Palawan sa mga magagandang tanawin meron ito at kabilang ito sa "8 Wonders of the World"dahil naman tlga sa gandang taglay nito na kaakit akit sa paningin.

                 Talagang maituturing ang pilipinas na mayaman sa mga tanawin dahil sa mga sari-saring tanawing matatagpuan dito. Tulad na lamang ng kilalangkilala na tanawin na "Mayon Volcano" na matatagpuan sa Albay, Bicol kilala ito sa kanyang angking ganda at hugis na kung tawagin ay "Perfect Cone". Dahil sa angking ganda nito hindi maitatagong naging sikat itong "Tourist Attraction". Isa rin sa mga magagandang tanawing matatagpuan dito sa pilipinas ay ang "Banaue Rice Terraces" dahil sa kamanghamangha nitong istraktura na naging dahilan kung bakit napabilang ito dati sa 8 Wonders of the World. Ito lamang ay mga bahagi ng mga kamanghamanghang tanawin dito sa pilipinas.

                  Dahil rin sa taglay na yaman ng pilipinas sa mga produkto. Tayo ay nakakapag transaksyon na rin ng mga produkto sa ibang bansa. Kabilang din sa mga iniluluwas ang mga produktong tulad ng asukal, abaka, tabako, at mga prutas tulad ng saging, manga, pinya at ibat-ibang klase ng prutas. At dahil sa produktong iniluluwas na unti-unting nagiging katulong natin sa ating paghahanap buhay. Kaya kung ating hihimayhimayin hindi bat maituturing din natin na mayaman ang ating bansa?. Dahil sa mga sari-saring produkto na ating ginagawa at napapakinabangan ng ibang bansa at higit sa lahat tayong lahat ay nakikinabang rin dito. Kaya dapat ay ipagpasalamat natin ito sa ating mahal na Diyos. Dahil sa mga biyayang natangap natin at ating pinagkukunan ng kabuhayan at pang araw-araw nating pagkain.

MARIANA TRENCH

       

      Marami na ang mga manlalakbay ang nakaakyat sa mga mataas na bahagi ng mundo, ngunit dalawang tao pa lamang ang sumubok na pumunta sa pinakamalalim na dulo ng karagatan. Handang makipagsapalaran kung saan ang kondisyon sa ibaba ay kakaiba. Sa mga makabagong teknolohiyang naimbento mayroon nang nakadiskubre at nakatanaw ng mga paligid sa pinakamalalim na dulo ng karagatan, ito ay ang Challenger Deep ng Mariana Trench.

      Matatagpuan sa kanlurang pasipiko, silangan na bahagi ng pilipinas at Mariana Islands at umaabot sa sukat na 124 milya (200 na kilometro). Ang Mariana Trench ay isang "Crescent Shaped Trench". Ang Mariana Trench ay ang pinakamalalim na trintsera sa karagatan. May matatagpuan rin dito na liquid sulfur, carbon dioxide, aktibong mga mud volcanoes at mga marine life, na na-adapt sa presyon na 1000 doble pa sa sea level. Ang pinakamalalim na parte ng Mariana Trench ay ang tinatawag na "Challenger Deep", na hinango sa isang Exploratory Vessel HMS Challenger II. Sa sobrang lalim nito, hindi maglalayong madilim ang paligid rito na kung saan hindi na abot ang sinag ng araw.

      Ang Challenger Deep ng Mariana Trench ay mahirap masukat ang lalim nito, pero ayon sa eksperto umaabot ito sa sukat na 36,070ft. (10,994m), gamit ang "sound pulses" na ipinasa sa karagatang pasipiko noong 2010 na surbey na National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). Ang ikalawang pinakamalalim na lugar sa karagatan ay matatagpuan rin sa Mariana Trench na tinatawag na Sirena Deep, ang sukat nito ay umaabot ng 35,462ft. (10,809m) ang lalim. Sa kabila ng kakaibang kondisyon sa ilalim ng trintsera. Marami pa ring namuhay na mga iba't-ibang klase ng isda, kahit nabubuhay ito sa dilim.

      Noong 2012, film director at deep-sea explorer James Cameron ay sumubok na pumunta sa pinakamalalim na lugar ng Challenger Deep, umabot sita sa ibaba hanggang 35,756ft. (10,898) habang sa 2012 na ekspediayon niya. Pero kahit na ang temperatura at paligid ay kakaiba, nasubukan pa niyang umaabot sa ganun kalalim. Pero kaya pa sanang sumubok na pailalim pa pero pero hindi na kinaya.

      Sa sobrang lalim ng mundo ng karagatan, marami pang hindi pa nadidiskubre, pero kahit na sa sobrang lalim ng Mariana Trench may namumuhay pa rin mga isda na kung saan "unique" na hindi makikita sa iba pang parte ng karagatan. Kahit na kinokonsider natin ito na piakamalalim na dulo sa mundo ng karagatan, hindi pa rin ito malapit sa sentro ng atin mundo.

Epekto ng Social Networking Sites sa mga Kabataan

Ang social networking sites ay isang serbisyong well-based kung saan ang isang indibidwal ay maaaring gumawa ng isang pampublikong profile, makita ang profile ng ibang indibidwal at makilala ang ibang tao. Ngsimula ang social networking sites noong 1995 sa pagtayo ng pinkaunang social network na  Classmates.com, sumunod dito ang SixDegrees.com noong 1997, LiveJournal.com noong 1999, Friendster.com noong 2002, MySpace.com sa taong 2003 at Facebook.com noong 2004 na patuloy pa ring ginagamit ngayon sa kasalukuyan. Ang paggamit ng social media o social networking sites ay maaaring magdulot ng postibo at negatibong epekto sa ating sarili, pamilya at lipunan. Dahil dito nagbabago ang ugali at kultura ng isang tao, ayon kina Boyd at Ellison (2007).

Sa patuloy na paggamit ng mga kabataan ng social networking sites, naaapektuhan nito ang kanilang sarili sapagkat nababasa at napag-uusapan nila dito ang mga isyung pangmadla o forum para ipakita ang kontra-sosyal at palabang ugali. Ayon kay Wallace (2000), ang paggamit ng internet o social media ay nag-uugnay sa madalas na paggamit ng mga kabataan ng mura, insulto at mga agresibong salita. Sa kadahilanang pwedeng iwan ng kung sinuman ang isinulat na masamang komento sa pamamagitan ng paglo-logoff. Sa karagdagan, ang social network ay nagdudulot ng adiksyon sa mga kabataan. Ayong kay Young (1996), may dalawang klase ng gumagamit ng social network, ito ay ang “dependent” na gumugugol ng 39 oras sa internet para sa sosyal na pakikipag-usap at pakikihalubilo. Samantala, ang “independent” naman ay kumokonsumo ng 5 oras lamang para sa “net surfing” o “e-mail”.

Hindi lamang ang iyong sarili ang pwedeng maapektuhan ng paggamit ng social networking sites kundi pati na rin ang iyong pamilya. Ayon kay Kraut at kanyang mga kasamahan (1998), may kinalaman ang paggamit ng social networking sites sa pagtaas ng depresyon at pagdalang sa ugnayan sa mga kaibigan at pamilya. Sa kadahilanang kaunti o kulang na ang oras na iginugugol nila sa kanilang mga kaibigan at pamilya. Halos kalahati ng kanilang oras ay iginugugol nila sa paggamit ng social networking sites.

Maraming epekto ang social network sa lipunan. Sa pamamagitan ng paggamit nito malalaman ng mga kabataan ang mga pangyayari sa kasalukuyan at magkakaroon sila ng kamalayan at kaalaman sa ibang mga kabataang tulad nila. Sa kabilang banda, di natin maiiwasan ang masamang epektong dulot nito sa ating lipunan. Isa na dito ang pagtaas ng kaso ng “cybercrime” at mga panloloko sa ating bansa. Ayon sa ulat ng CSI/FBI Computer Crime and Security (2000), sinasabi na 79% ng mga kabataan ang umaabuso sa social networking sites at isa sa mga abusong ito ay ang pagdownload ng pornograpiya. Sa karagdagan, sa isang sarbey na ginawa ng NOL poll ng ICM, sinasabing halos lahat ng respondente ay humihingi ng karagdagang kontrol upang maiwasan ang panloloko at pornograpiya. Sa pamamagitan nito, maaaring mabawasan ang mga negatibong epekto sa paggamit ng social networking sites at magamit ito ng tama at hindi inaabuso.

Sa kasalukuyan, mas dumami ang bilang ng mga kabataan na gumagamit ng social networking sites. At dahil dito mas dumami din ang mga naaapektuhan nito, positibo man o negatibo. Ang ibang kabataan ay nauubos ang kanilang oras sa paggamit ng social networking sites at hindi na nila napagtutuunan ng pansin ang kanilang pag-aaral at iba pang mga gawain. Sa kabilang banda, meron ding positibong epekto ang paggamit ng social networking sites. Napagkukunan ito ng mga kabataan ng impormasyon na magagamit nila sa kanilang pag-aaral at magkakaroon sila ng kamalayan at dagdag na kaalaman sa mga pangyayari sa kasalukuyan. Ginawa ang social network para gamitin ito sa mabuti, hindi para abusuhin at gamitin sa kasamaan.

Mga Tradisyon o Kaugalian ng mga Pilipino

          Ang Kulturang Pilipino ay napaghalong impluwensya ng mga katutubong tradisyon at kung saan tayo ay nakakuha rin ng tradisyon sa nanakop sa atin noong panahon o dahil narin sa pangangalakal nila.

Ang tradisyon o kaugalian ay ang mga paniniwala o opinyon na naisalin mula sa mga magulang papunta sa kanilang mga anak. Ang mga Pilipino ay mahilig sumunod sa mga nakagawian nila o kung anu man ang mga paniniwala ng kanilang mga magulang na naisalin sakanila. At ang mga Pilipino ay mahilig maniwala sa mga pamahiin. At ang mga halimbawa ng mga tradisyon ay ang piyestahan, mahal na araw, mamanhikan, harana, simbang gabi, flores de mayo at iba pa.

          Isa pa ay ang madalas na mga kaugalian ng mga Pilipino ay ang pag mamano, pag sasabi ng “po” at “opo” at mag pakumbaba dahil diyan lamang maipapakita ng isang Pilipino ang respeto na ipinapakita niya sa ibang Pilipino o mas mga nakakatanda pa. madalas na paniniwala natin sa mga iba’t ibang sitwasyon. Tulad ng sa kusina, Bawal kumanta sa harap ng kalan, Bawal kumanta sa hapag-kainan, Bawal paglaruan ang apoy, Hindi dapat makabasag ng pinggan sa araw ng okasyon. At sa kasal naman, Bawal isukat ang damit pangkasal, Bawal magkita ang magkapareha bago ang araw ng kasal, Dapat unahan ng babae ang lalake na lumabas ng simbahan, Kapag umulan sa araw ng kasal. At iba pang pamahiin, Bawal maggupit ng kuko sa gabi, Paggsing ng alas tres ng madaling araw. At marami pang iba. Wala na tayong magagawa kung hindi ay sunurin na lamang ito dahil ito ang ipinamana o nakagawain na isinalin sa atin ng ating mga magulang. Ito ay naaayon kina Bernadette Aguilar, Krista de leon at Nicole Melo. At dahil sa mga iba’t ibang mga tradisyon natin ay naituringan ang Pilipinas na isang napakagandang lugar.

          Meron rin ang mga Pilipinong isang samahan ng mga kapaitbahay kung kailang at kung saan nangangailangan ng tulong ang ilang kapitbahay o mga Pilipino. At tawag sa tradisyon na iyon ay Bayanihan. At kahit na sinu pa ang ang nandiyan kahit na driver, tambay o kung anu pa, ay lagi silang tutuong para sa kanilang mga kababayan na nangaingailangan ng tulong dahil alam din naman nila na kung sila naman ay nangangailan ng tulong ay tutulungan din sila.

          Ang bansang pilipinas ay marami ring pinaghahandaang pagdiriwang tulad ng bagong taon, simbang gabi, araw ng mga patay, araw ng mga puso, araw ng rebolusyong edsa, araw ng kalayaan at marami pang iba.

          Ang bansang pilipinas ay isang magandang bansa dahil sa mga tradisyon, kultura, pag uugali at sa mga iba’t ibang mga pagdiriwang ng iba’t ibang okasyon. Isa sa mga nagagandahan ng mga turista ay ang piyestahan kung saan marami tayong mga activities na ginagawa tulad ng sayawan, paligsahan, mga makukulay na parade at iba pa. ito ay naayon kay Bee Huang noong November 4, 2013.

          Maraming tradisyon at kaugalian ang mga Pilipino na ipinamana ng mga magulang sa kanilang mga anak. At ang mga Pilipino ay mahilig sa mga ganitong paniniwala kung saan lahat na Pilipino ay nag kakaisa at dahil din dito, ito ang nag sisimbolo ng pagka Pilipino ng isang Pilipino. Kung kaya’t hanggang ngayon ay ginagawa parin natin ito at balang araw ay ipapamana natin ito sa magiging mga anak natin.

Ang Dromedary

Ayon sa librong " The Book of Knowledge " na inilimbag noong 1964 ng Grolier Inc., ang dromedary sa unang pakahulugan ay ang uri ng kamel na may isang bukol o hump lamang sa likod. Sa pangalawang pagpapakahulugan nito, ang dromedary ay kamel na orihinal na nagmula sa bansang Arabya na ginagamit sa transportasyon o pagdadala ng mga bagahe. Nanggagaling kadalasan ang uri ng hayop na ito sa mga steppes ng Africa at maiinit na mga disyerto.

            Bukod sa pagkakaroon lamang ng isang hump sa likod, mahahaba ang mga paa nito't maiikli ang buhok. Ang maiikling buhok nito, kahit papaano, ay malaking tulong bilang panangga sa matinding init ng paglalakbay sa kahabaan ng disyerto. Ang dromedary ay may habang 300 cm., may taas mula 190 hanggang 230 cm. at may bigat na 600 hanggang 700 na kilo ( livius.org, 2016 ). Base naman sa " animals.national geographic ", umaabot ng pitong talampakan ang laki nito na kasali ang 2.1 na metrong haba ng hump sa likod at may karaniwang bigat na 726 kilo. Ang hump sa likod ng dromedary ay may kakayahang mag imbak ng tubig na may bigat na aabot hanggang 36 kilo. Bago ito nagiging tubig ay dinudurog ng katawan nito ang taba kapag matagal na itong hindi nakapag-iinom. Dahil sa hump na ito ay may kakayahang maglakbay ng isang daang milyang disyertong layo ang mga dromedary kahit na walang tubig. Malimit ring magpawis ang dromedary kahit na sa kabila ng paglalakbay nito sa disyerto. Kung papalit naman ito ng tubig sa katawan ay kaya nitong uminom ng 30 galon ng tubig o 135 litro ng tubig sa loob lamang ng 13 minuto (nat.geo,all rights reserved 2016).

            Ang buto ng uri ng kamel na ito ay maihahambing sa ivory. Mabibigat at matitigas ang mga buto nito kaya't nakakaya nito ang malawakang paglalakad ( The Book of Knowledge, 1964, Grolier Inc. ). Ang hugis din ng corpuscles sa dugo ng dromedary ay parihaba na maihahawig sa mga ibon at iilang mga reptalya. Sa iba namang mga mammals ay natural lamang ang hugis na bilog sa corpuscles ng dugo kaya't malaki rin ang pagkakatangi ng dromedary.

            Mula sa impormasyon ng livius.org, madaling palakihin at alagaan ang mga dromedary mula pa noong ika-tatlong millenium BCE. Nagsimula ang pagpapalaki ng mga dromedary sa peninsula ng Arabya. Naging sikat ang uri ng hayop na ito pagdating ng ika-siyam at sampung siglo BCE sa Near East. Ang paggamit ng dromedary sa ikalawang millenium BCE ng mga tribong nomadiko, sa pagkakasaad sa Biblikal na librong Genesis, ay halos siguradong hindi makasaysayan at nagpapakitang ang Genesis ay nagawa sa kalaunang panahon. Posibleng ang pagkakaiba ng mga dromedary na ginagamit sa kalakala't transportasyon at ang mga dromedary na ginagamit sa pakikipagkarera ay nagawa na noong lumang panahon pa. Sa kasalukuyang panahon, ang mga pangkarerang dromedary ay apat na beses na mas mahal kaysa sa dromedary na ginagamit bilang transportasyon at taga dala ng bagahe.

            Sa isang banda naman, ang uri ng kamel na may dalawang hump sa likod ay hindi sumikat bago pa man umusbong ang Islam. Nangangahulugan ito na sa isang sikat na Jewish proverb na " mas madali pa para sa kamel ang dumaan sa mata ng karayom kaysa sa isang mayaman para makapasok sa kaharian ng Diyos. Ito ay inihalintulad sa isang dromedary na pinabulaan ng bawat taga-salin ng banal na librong bibliya.

            Ang pagkakaugnay sa kamel o dromedary at pakikipagkalakalan ay nagbuo ng simbolo ng kayamanan. Ang dalawang Romanong emperador na sina Nero at Heliogabalus ay sumakay sa karyoteng hila-hila ng dromedary. Sa parehong panahon, simbolo din ang dromedary ng Far East. Sa kristiyanong simbahan naman, ang tatlong hari na nagbigay handog kay Kristo ay sakay ng dromedary sa buong paglalakbay.

            Sa ngayon, ang dromedary ay ikinokonsiderang maganda kapag kumikintab ang buhok nito, diretso ang paa, mahaba ang leeg at nakapahinga sa matitibay nitong balikat. Ginagamit rin sa pagpapaligsahan ang dromedary kung ito ay may katangiang modernong ganda na kung saan maaaring manalo ng milyon ang may ari ng pinakamagandang dromedary sa paligsahang ito. Sa iba naman, ay nanatili sa matinding alaga ng beterinaryo at animal care organizations ang hayop na ito ngunit kadalasan itong mas makikita sa loob ng isang zoo.

Panunulat ni: Bryan Pacao